Door
Op een rij
Maandafrekening in cijfers: 7 % elektriciteit, 5 % gas
Volgens de laatste cijfers van de Vlaamse Nutsregulator (VNR) blijft de overgrote meerderheid van de Vlaamse gezinnen vasthouden aan het klassieke voorschotsysteem.
Elektriciteit
203.682 meters
≈ 7,05 % van alle Vlaamse digitale elektriciteitsmeters
Aardgas
95.905 meters
≈ 5,31 % van alle Vlaamse digitale gasmeters
Het verschil tussen elektriciteit en gas is logisch: bij elektriciteit zijn er ook dynamische contracten waarvoor maandafrekening verplicht is (zie sectie 3), wat het elektriciteitscijfer optrekt. Voor gas blijft het een louter vrijwillige keuze.
Waarom verloopt de overstap zo traag?
De wet verplicht de leveranciers om maandafrekening aan te bieden, niet de gezinnen om over te stappen. Drie redenen verklaren waarom de meeste Vlamingen voorlopig bij hun voorschot blijven.
- Budgetcomfort weegt zwaar. Een vast voorschot betekent een voorspelbaar bedrag per maand, ook in de winter. Maandafrekening laat winterfacturen 2 tot 3 keer hoger uitvallen dan zomerfacturen — voor wie krap zit is dat een drempel.
- Niet iedereen heeft al een digitale meter. De uitrol via Fluvius loopt nog. Wie nog een klassieke meter heeft, kan technisch niet overstappen.
- De optie is niet altijd zichtbaar. Bij sommige leveranciers staat de keuze diep in de klantenzone of vraagt het een telefoontje naar de klantendienst. De drempel om te zoeken houdt veel gezinnen tegen.
💡 Tip : de optie staat meestal onder "Mijn facturen", "Facturatievoorkeuren" of "Mijn contract" in de klantenzone van je leverancier. Vindt je ze daar niet? Je leverancier is wettelijk verplicht de keuze aan te bieden — vraag het via de klantendienst.
Wat verandert er in 2026?
Twee bewegingen drijven de adoptie van maandafrekening in 2026 verder vooruit, vooral aan de elektriciteitskant.
1. Dynamische contracten zitten in de lift
Bij een dynamisch elektriciteitscontract varieert de prijs per uur volgens de groothandelsmarkt. Een vast voorschot is daarbij technisch onmogelijk — maandafrekening is dan verplicht. Met de groeiende interesse voor dynamische contracten (zonnepaneeleigenaars, elektrische wagens, warmtepompen) stijgt automatisch ook het aantal gezinnen met maandfacturatie.
2. Steeds meer digitale meters in omloop
Fluvius rolt de digitale meter in Vlaanderen gefaseerd uit. Hoe meer huishoudens overschakelen, hoe groter de potentiële groep die voor maandafrekening kan kiezen. Zonder digitale meter is maandelijkse uitlezing technisch niet haalbaar.
3. Brussel en Wallonië blijven achter
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Wallonië bestaat (nog) geen wettelijke verplichting om maandafrekening aan te bieden. Sommige leveranciers doen het er vrijwillig, maar de keuze is niet gegarandeerd zoals in Vlaanderen.
Korte check
Past maandafrekening bij jouw situatie?
Hieronder een snelle indicatie. Voor het volledige overzicht van voor- en nadelen, lees je beter onze diepere uitleg op de pagina maandafrekening: hoe werkt het en wanneer kiezen?
Vooral interessant als …
- je je verbruik strak wil opvolgen en snel wil reageren ;
- je een dynamisch contract overweegt of al hebt ;
- je bewust energie wil besparen en het effect meteen wil zien ;
- je een variabel inkomen hebt en factuur wil koppelen aan werkelijk verbruik.
Eerder voorschot houden als …
- je elke maand exact hetzelfde wil betalen voor budgetcomfort ;
- je verwarmt op gas of elektriciteit en winterpieken financieel zwaar wegen ;
- je een elektrische wagen, warmtepomp of zwembad hebt zonder buffer ;
- je liever weinig administratie ziet (12 facturen vs. 4 voorschotten + jaarafrekening).
Lees verder
Volledige uitleg over maandafrekening
Wil je weten hoe je concreet overschakelt, hoe de factuur eruitziet, wat met je lopend contract gebeurt en wat met betalingsproblemen in een winterpiek? Onze diepere uitlegpagina behandelt alles in detail.
Naar de uitlegpaginaVeelgestelde vragen
Krijg ik automatisch maandafrekening als ik een digitale meter heb?
Nee. De digitale meter maakt maandafrekening technisch mogelijk, maar je blijft standaard op het voorschotsysteem tot je zelf de overstap maakt in je klantenzone. De enige uitzondering: bij een dynamisch elektriciteitscontract is maandafrekening verplicht en wordt het automatisch toegepast.
Hoeveel Vlaamse gezinnen kozen al voor maandafrekening?
Volgens de Vlaamse Nutsregulator (VNR) hebben 203.682 huishoudens maandafrekening op hun digitale elektriciteitsmeter (≈ 7,05 %), en 95.905 op hun digitale gasmeter (≈ 5,31 %). De rest blijft op het voorschotsysteem.
Kost de overstap naar maandafrekening extra?
Nee. De totale jaarkost van je energie blijft hetzelfde — alleen de spreiding van de betalingen verandert. Je leverancier mag geen aparte kost aanrekenen om voor maandafrekening te kiezen.
Geldt deze verplichting ook in Brussel en Wallonië?
Nee. De wettelijke verplichting om maandafrekening aan te bieden geldt sinds 1 januari 2024 enkel in het Vlaamse Gewest. In Brussel en Wallonië bestaat geen vergelijkbare regelgeving, al bieden enkele leveranciers vrijwillig vergelijkbare formules aan.
Maandafrekening of voorschot: wat past best bij jou? (Gratis service)
Het is dezelfde jaarkost — maar de spreiding hangt af van je verbruikspatroon, woning en budget. Laat je gratis terugbellen voor een tweede mening, of vergelijk online welk contracttype en welke leverancier het beste passen.
