Wat is een uitsluitend-nachtmeter?

Een uitsluitend-nachtmeter (ook wel excl. nachtmeter of exclusief nachttarief) is een tweede elektriciteitsmeter in je meterkast, los van je hoofdmeter. Hij is gekoppeld aan een eigen elektrisch circuit waar enkel toestellen op aangesloten zitten die specifiek bedoeld zijn voor nachtgebruik:

  • Nachtaccumulatie­verwarming (kachels die 's nachts opladen en overdag warmte afgeven) ;
  • Elektrische boilers met vertraagd verwarmen ;
  • Centrale-verwarming met elektrische opslag­ketel.

De meter werkt alleen tijdens de daluren — typisch van 22u tot 6u, met een uurschakelaar die de netbeheerder bedient. Buiten die uren is het circuit gewoon dood. Op de daluren rekent de leverancier het zogenaamde uitsluitend-nachttarief aan, historisch een stuk lager dan zelfs het normale nachttarief van een tweevoudige meter.

Belangrijk: de uitsluitend-nachtmeter is niet je hoofdmeter. Je woning heeft daarnaast altijd nog een gewone (enkelvoudige of tweevoudige) elektriciteitsmeter voor het reguliere stopcontact-verbruik.

De afbouw in Vlaanderen, fase per fase

In Vlaanderen heeft de regulator VREG beslist om het uitsluitend-nachttarief stapsgewijs af te bouwen. De achterliggende reden: de tariefstructuur is achterhaald sinds het capaciteitstarief en past niet meer in de elektriciteits­markt waar dynamische sturing en thuisbatterijen de besparingsrol overnemen.

Tijdslijn (Vlaanderen / VREG)

  1. 2021

    Geen nieuwe aansluitingen meer. Sinds 2021 worden er geen nieuwe uitsluitend-nachtmeters meer geplaatst in Vlaanderen. Bestaande aansluitingen blijven wel werken.

  2. 2023

    Capaciteitstarief verdunt het voordeel. Sinds januari 2023 wordt het distributietarief in Vlaanderen op piekvermogen berekend, niet meer op het tijdstip. Het distributiedeel is nu identiek voor uitsluitend-nacht en gewone meters — alleen het energie­component blijft gesplitst.

  3. 2026

    Veel leveranciers schrappen het tariefverschil. De afgelopen jaren rekenen verschillende Belgische leveranciers het uitsluitend-nachttarief aan dezelfde prijs als het reguliere nachttarief van een tweevoudige meter — controleer steeds je tariefkaart.

  4. 2028

    VREG-richtdatum volledige afbouw. Door de VREG vooropgesteld als ijkpunt voor de afronding van het uitsluitend-nachttarief. Bestaande aansluitingen vervallen niet automatisch op die datum ; het tarief­voordeel kalft echter verder af. Volg de actuele stand op de VREG-pagina afbouw uitsluitend-nachttarief.

In Brussel en Wallonië is er geen vergelijkbare publieke tijdslijn. Sibelga en ORES blijven voorlopig uitsluitend-nachtmeters ondersteunen, al volgen ze in praktijk de Vlaamse trend in tariefformules. Voor de actuele stand: contacteer je netbeheerder of je leverancier.

Welk alternatief past bij jou?

Het juiste alternatief hangt af van wat je vandaag op je uitsluitend-nachtmeter hebt aangesloten en hoe lang je nog in deze woning wil blijven.

Optie 1 · Lang verblijven

Warmtepomp

Voor wie 10+ jaar in deze woning blijft en bereid is in renovatie te investeren. Een warmtepomp gebruikt 3 tot 5× minder elektriciteit dan accumulatie en werkt prima op een gewoon enkelvoudig of tweevoudig contract — eventueel gestuurd door een dynamisch tarief.

Vlaamse premies via Mijn VerbouwPremie. Investering varieert sterk per woning­type en model — vraag altijd meerdere offertes.

Optie 2 · Pragmatisch

Condensatieketel op gas

De meest pragmatische keuze voor wie niet meteen een warmtepomp wil installeren. Werkt op aardgas, zonder elektrisch capaciteits­risico. Aansluiting kan in dagen gebeuren, prijs blijft beheersbaar.

Kostprijs varieert per ketel-type en plaatsing — vraag altijd meerdere offertes. Premies en regels rond gasketels evolueren ; check de actuele stand op Energiesparen.be.

Optie 3 · Behouden

Dynamisch contract op een digitale meter

Wil je je accumulatieverwarming voorlopig behouden? Op een digitale meter kan een dynamisch contract je accumulatie sturen op de goedkoopste uren — vaak nog goedkoper dan het oude uitsluitend-nachttarief, met meer flexibiliteit.

Vereist een digitale meter (kosteloos via Fluvius-rollout, of versneld tegen een beperkte eenmalige bijdrage). Werkt het beste met een slimme thermostaat of timer.

Optie 4 · Niets doen

De aansluiting voorlopig houden

Bestaande uitsluitend-nachtmeters blijven werken zolang ze fysiek functioneren. Je betaalt het reguliere nachttarief van je leverancier (vaak gelijk aan een tweevoudige meter). Geen onmiddellijke crisis, maar het voordeel kalft af. Plan een alternatief vóór de aansluiting defect raakt of de meter stuk gaat.

Werkt voor wie binnen 5 jaar verhuist of de woning toch ingrijpend zal renoveren. Risico: bij defect na de afbouw moet je sneller dan gepland overschakelen.

Niet zeker welke route bij jouw situatie past? Onze adviseurs lopen samen met jou je verbruik, je woning­situatie en je horizon door — gratis, onafhankelijk, en zonder verkooppraat. Bel 02 586 07 80.

Hoe weet je of je nog een uitsluitend-nachtmeter hebt?

Drie snelle controles om te bepalen of de aparte meter nog actief is in jouw woning:

1. Kijk in de meterkast

Een uitsluitend-nachtmeter is een aparte meter, los van je hoofdmeter. Vaak met een eigen automaten­kast en een uurschakelaar (een klein doosje met een tijdschakelaar erop). Zie je twee gescheiden meters met elk hun eigen aansluiting? Dan heb je waarschijnlijk een uitsluitend-nachtmeter.

2. Controleer je factuur

Op je jaarafrekening verschijnt het uitsluitend-nachtverbruik als een aparte regel — soms aangeduid als "excl. nacht", "uitsluitend nacht" of "tarief 3". Je hebt dan twee EAN-codes voor elektriciteit: één voor je hoofdmeter, één voor de uitsluitend-nachtmeter.

3. Vraag het aan Fluvius

In Mijn Fluvius zie je per EAN-code welk meter-type aangesloten is. Of bel Fluvius op 078 35 35 34 ; ze kunnen het direct opzoeken op basis van je adres.

Veelgestelde vragen over de uitsluitend-nachtmeter

Kan ik nog een nieuwe uitsluitend-nachtmeter laten plaatsen?
In Vlaanderen niet. Fluvius plaatst sinds 2019 geen nieuwe uitsluitend-nachtmeters meer. Voor nachtaccumulatie of een elektrische boiler moet je een alternatief overwegen — zie de beslisboom hierboven. In Brussel (Sibelga) en Wallonië (ORES) is plaatsing nog technisch mogelijk maar het tariefvoordeel is daar ook bescheiden ; informeer eerst bij je netbeheerder.
Wat gebeurt er met mijn aansluiting na 2028?
2028 is een richtdatum, geen harde uitschakeling. Bestaande aansluitingen blijven fysiek werken zolang de meter functioneert ; pas bij defect of bij digitalisering door Fluvius wordt de uitsluitend-nachtmeter uitgefaseerd. Het tariefvoordeel verdwijnt geleidelijk vóór die datum, maar de elektriciteit blijft stromen. Plan een alternatief vóór je gedwongen wordt — een gehaaste switch op een koude winterdag is vermijdbaar.
Hoeveel scheelt het me als ik niets doe?
Het verschil tussen het oude uitsluitend-nachttarief en het reguliere nachttarief van een tweevoudige meter is bij veel leveranciers in 2026 klein geworden — controleer steeds je tariefkaart. Het grotere voordeel zit elders: een goed gedimensioneerde warmtepomp gebruikt typisch een fractie van de elektriciteit van een accumulatie-installatie voor dezelfde warmte, en dat verschil weegt zwaarder dan het uitsluitend-nachttarief ooit deed.
Kan ik mijn accumulatie­verwarming op een gewone tweevoudige meter aansluiten?
Technisch kan een elektricien je accumulatie-circuit overschakelen naar het reguliere nachtcircuit van een tweevoudige meter — de werking blijft hetzelfde, alleen het tarief verandert. Met een digitale meter en een dynamisch contract kan je daar bovenop nog winnen door je accumulatie automatisch op de goedkoopste uren te laten opladen. Vraag een elektricien om de overschakeling, en informeer bij je netbeheerder of de uitsluitend-nachtmeter zelf kan worden verwijderd.
Kost het iets om af te koppelen?
De netbeheerder rekent een interventiekost voor het verwijderen van de meter en het ontsluiten van het circuit ; het exacte bedrag staat in de actuele tarievenlijst van Fluvius (of je lokale DSO). Daarnaast komt het werk van je elektricien voor het herzetten van het circuit naar je hoofdmeter. Vraag eerst een offerte voor je beslist ; bij een volledige overgang naar warmtepomp wordt deze kost vaak meegenomen in het renovatie­dossier voor de premies.

Welk pad past bij jouw woning? (Gratis service)

Laat je gratis terugbellen — een Selectra-adviseur loopt de keuze tussen warmtepomp, condensatie of dynamisch contract met je door.

— OF — Energievergelijker
Advertentie van Selectra Gratis telefonische dienst van Selectra. Onze adviseurs begeleiden je bij het overstappen of verhuizen en helpen je het beste partneraanbod te vinden voor jouw situatie.