Door
Bescherming tegen cybercrime in het kort
- De 5 basisreflexen: updates, sterke wachtwoorden, phishing herkennen, virusscanner, VPN op publieke wifi
- Twee grote bedreigingsfamilies: malware (virussen, wormen, trojans) en spyware (adware, keyloggers)
- Slachtoffer? Verbreek internet, scan, wijzig wachtwoorden en doe aangifte bij politie + CERT.be
Wat is cybercriminaliteit?
Cybercriminaliteit verwijst naar alle misdrijven die online plaatsvinden via computers, smartphones, tablets of smartwatches. Het doel is meestal het stelen van gegevens (logingegevens, persoonlijke informatie) of het buitmaken van geld. Onder cybercrime vallen onder andere:
Phishing
Frauduleuze e-mails of berichten die zich voordoen als een vertrouwde instantie.
Identiteitsdiefstal
Het stelen en misbruiken van persoonlijke gegevens.
Financiële fraude
Bankgegevens of kredietkaartnummers ontfutselen.
Bedrijfsspionage
Het stelen en doorverkopen van bedrijfsgegevens.
Online afpersing
Cybercriminelen eisen geld in ruil voor data of toegang.
Illegale handel
Verkoop van illegale producten of persoonsgegevens online.
Online seksueel misbruik
Alles rondom digitale kinderpornografie.
Bescherm jezelf met Surfshark
VPN, antivirus en privacy-tools — momenteel 79 % korting + 2 maanden gratis.
Surfshark VPN
Versleuteld surfen met servers in 100+ landen — veilig op openbare wifi, toegang tot streamingdiensten uit het buitenland.
Ontdek VPNSurfshark Antivirus
Real-time bescherming tegen virussen, malware en ransomware — voor Windows, macOS en Android.
Ontdek AntivirusSurfshark Incogni
Verwijdert je persoonlijke gegevens uit de databanken van datahandelaren — automatisch en op aanvraag.
Ontdek IncogniHoe erg is cybercriminaliteit in België?
Met onze almaar groeiende online aanwezigheid groeit ook het aantal cyberaanvallen. Tussen 2017 en 2022 is het aantal meldingen van cybercriminaliteit in België verdrievoudigd. In de overgrote meerderheid van de gevallen (meer dan 80 %) gaat het om informatiebedrog; hacking, valse berichtgeving en sabotage volgen op afstand.
Drie keer meer cybercrime in vijf jaar
Tussen 2017 en 2022 verdrievoudigde het aantal aangiftes in België. Zelfbescherming is daarom geen optie meer — het is een basisreflex.
De twee grote categorieën van bedreigingen
De meeste cyberaanvallen verlopen via twee mechanismes: malware (schadelijke software die je toestel beschadigt) of spyware (software die je activiteit in stilte volgt). Beide hebben hun eigen verschijningsvormen.
Malware
Schadelijke software, ontworpen om je toestel te beschadigen of de werking te verstoren. De drie meest voorkomende varianten:
- Virussen dringen bestaande bestanden binnen en verspreiden zich wanneer die geopend worden.
- Wormen verspreiden zich zelfstandig via netwerken zonder dat je iets opent.
- Trojaanse paarden verbergen zich in ogenschijnlijk onschuldige programma's en geven aanvallers toegang tot je toestel.
Spyware
Software die in stilte informatie over je online activiteit verzamelt. Twee hoofdcategorieën:
- Adware houdt je surfgedrag bij om gerichte advertenties te tonen.
- Keyloggers registreren al je toetsaanslagen — inclusief wachtwoorden.
Hoe weet je of je toestel besmet is?
Sommige signalen wijzen meestal op malware, andere op spyware. Hoe sneller je ze herkent, hoe minder schade je oploopt.
Symptomen van malware
- Regelmatige bugs en crashes;
- Onverklaarbare vertraging van je computer;
- Abnormale activiteit van de harde schijf;
- Verdachte pop-ups die spontaan verschijnen;
- Programma's die starten of verdwijnen zonder je tussenkomst;
- E-mails die verzonden werden zonder dat jij dat deed.
Symptomen van spyware
- Je startpagina of zoekmachine is plots gewijzigd;
- Onbekende werkbalken in je browser;
- Een opvallende stijging van pop-up-advertenties.
5 tips om je te beschermen
Met deze vijf basisreflexen verklein je je risico op een cyberaanval drastisch — geen technische opleiding nodig.
Houd al je software up-to-date
Cybercriminelen misbruiken bekende zwakke plekken in besturingssystemen, browsers en apps. Door automatische updates aan te zetten, sluit je die deuren systematisch.
Varieer in je wachtwoorden
Eén wachtwoord voor alles? Eén lek en alles ligt open. Gebruik per account een uniek, sterk wachtwoord (hoofd- en kleine letters, cijfers, leestekens, minstens 12 tekens — geen geboortedata of namen). Een wachtwoordmanager doet het werk voor jou.
Leer phishing herkennen
Banken, overheden of telecom-aanbieders vragen nooit via e-mail of sms naar je login of bankgegevens. Klik nooit op links in twijfelachtige berichten. Bij twijfel? Bel de organisatie rechtstreeks op een nummer dat jij kent — niet het nummer uit de mail.
Installeer een degelijke virusscanner
Een antivirusprogramma detecteert en verwijdert malware automatisch. Betaalde versies bieden meestal extra functies (spamfilter, ouderlijk toezicht, anti-phishing). Gratis varianten missen vaak die laag — voor weinig geld krijg je veel extra bescherming.
Gebruik een VPN
Een VPN versleutelt al je internetverkeer, vooral nuttig op openbare wifi-netwerken (luchthaven, hotel, café). Cybercriminelen kunnen onversleuteld verkeer makkelijk onderscheppen — bank-of-betaalacties op publieke wifi zonder VPN zijn een groot risico.
Officiële info? Safeonweb is de Belgische overheidsorganisatie die burgers informeert over cybercriminaliteit. Praktische adviezen, actuele waarschuwingen en een testtool om te zien of je e-mailadres in een datalek voorkomt.
Bescherm jezelf met Surfshark
VPN, antivirus en privacy-tools — momenteel 79 % korting + 2 maanden gratis.
Surfshark VPN
Versleuteld surfen met servers in 100+ landen — veilig op openbare wifi, toegang tot streamingdiensten uit het buitenland.
Ontdek VPNSurfshark Antivirus
Real-time bescherming tegen virussen, malware en ransomware — voor Windows, macOS en Android.
Ontdek AntivirusSurfshark Incogni
Verwijdert je persoonlijke gegevens uit de databanken van datahandelaren — automatisch en op aanvraag.
Ontdek IncogniAanvullende voorzorgsmaatregelen
De vijf basistips zijn een minimum — wie zijn beveiliging écht serieus neemt, voegt deze gewoontes toe.
Beperk je gebruikersrechten
Werk dagelijks met een account zonder beheerdersrechten — gebruik admin alleen wanneer écht nodig. Schade bij infectie blijft zo veel beperkter.
Vermijd gekraakte software
Cracks en illegale downloads zijn een populaire infectievector. Lees licentievoorwaarden, vermijd verdachte downloadknoppen op duistere sites.
Maak regelmatig back-ups
Bij ransomware ben je alles kwijt zonder back-up. Een wekelijkse back-up naar een externe schijf of cloud is je laatste veiligheidsnet.
Wat doe je als je toch slachtoffer wordt?
Snel handelen beperkt de schade. Volg deze stappen in volgorde — eerst het bloeden stelpen, dan aangifte doen.
Verbreek de internetverbinding meteen
Trek de ethernetkabel uit of zet wifi en mobiele data uit. Zo voorkom je dat de aanvaller verder gegevens steelt of zich verder in je netwerk verspreidt.
Laat het toestel scannen en opschonen
Voer een grondige virusscan uit. Bij twijfel: breng het toestel naar een hersteldienst voor een diepgaande clean-up — je weet anders niet zeker of de malware echt weg is.
Blokkeer betaalmiddelen en verander wachtwoorden
Bel je bank, blokkeer kaarten als je vermoedt dat bankgegevens gelekt zijn. Wijzig wachtwoorden van álle belangrijke accounts (e-mail, bank, sociale media) vanaf een ander, schoon toestel.
Doe aangifte bij de politie
Aangifte is verplicht als je verzekering wilt aanspreken en helpt politie bij hun statistieken en onderzoeken.
Meld het bij de federale instanties
Meld de cybercrime bij meldpunt.belgie.be (krijg je doorverwijzing naar de juiste instantie) en bij CERT.be (Computer Emergency Response Team, federaal niveau).
Tip vooraf. Maak nu al een back-up van je belangrijkste data. Als ransomware morgen toeslaat, is een recente back-up het verschil tussen "vervelend" en "ramp".
Veelgestelde vragen over bescherming tegen cybercriminaliteit
De vijf basisreflexen: software up-to-date houden, variëren met sterke wachtwoorden, phishing leren herkennen, een degelijke virusscanner gebruiken en op publieke wifi-netwerken een VPN inzetten. Wie verder wil gaan, beperkt zijn gebruikersrechten en maakt regelmatig back-ups.
Phishingberichten zien er meestal authentiek uit: het logo klopt, de toon is dwingend ("je rekening wordt geblokkeerd"), en er staat een link of telefoonnummer in. Vertrouwde instellingen vragen nooit via e-mail of sms om logingegevens, bankcodes of betalingen.
Bij twijfel: klik niets aan, log rechtstreeks in via de officiële app of website (niet via de link in het bericht), of bel de organisatie op een nummer dat jij kent — niet het nummer dat in de mail staat.
Een wachtwoord van minstens 12 tekens met een mix van hoofdletters, kleine letters, cijfers en leestekens. Vermijd voor de hand liggende keuzes (je naam, geboortedatum, "Welkom123"). Een lange zin (passphrase) is gemakkelijker te onthouden én sterker dan een korte cryptische combinatie.
Wachtwoordmanagers (zoals Bitwarden, 1Password of de manager in je browser) genereren en bijhouden unieke wachtwoorden voor elke site — daarmee hoef je er maar één te onthouden.
Drie kanalen, afhankelijk van het incident:
- De politie — voor formele aangifte (verplicht als je verzekering wilt aanspreken).
- meldpunt.belgie.be — algemeen federaal meldpunt; je wordt doorverwezen naar de juiste instantie.
- CERT.be — federaal Computer Emergency Response Team, vooral voor incidenten met technische impact.
Verder lezen
Officieel
Safeonweb (FOD BOSA)
Belgisch officieel platform voor cyberveiligheid: actuele waarschuwingen en datalek-check.
Thuiswifi
Wifi-router beveiligen
Sterk wifi-wachtwoord, WPA3-encryptie en gastnetwerk inschakelen.
Basis
Internetaansluiting in België
Hoe je verbinding werkt — en welke schakels gevoelig zijn voor onderschepping.
Heeft Selectra je geholpen? Deel je ervaring
Heb je onze gidsen gebruikt om je weg te vinden en de juiste keuze te maken? Jouw mening op Trustpilot helpt andere lezers.
Beoordeel Selectra op Trustpilot
Lees de openbare reviews