Door
Wat is een voorschotfactuur?
Een voorschotfactuur is een periodieke vooruitbetaling die je leverancier in rekening brengt voor de energie die je in de komende maand of weken naar verwachting zal verbruiken. In plaats van één keer per jaar één groot bedrag af te rekenen, spreid je de kost in vaste termijnen — meestal maandelijks.
Het idee is simpel: je leverancier maakt elk jaar een schatting van je totale verbruik en deelt dat door de gekozen betaalfrequentie. Op het einde van de cyclus volgt de jaarafrekening die het verschil verrekent — moest je bijbetalen of krijg je geld terug.
Het systeem is niet wettelijk verplicht — het is de standaard van de markt. Je leverancier kan een ander betalingssysteem voorstellen, en sinds 2024 hebben Vlaamse gezinnen met een digitale meter recht op maandafrekening op werkelijk verbruik als alternatief.
Hoe het werkt
Hoe wordt je voorschot berekend?
Je leverancier vermenigvuldigt je geschatte jaarverbruik met je actuele tarief, telt de vaste kosten, nettarieven en heffingen erbij, en deelt het totaal door je gekozen frequentie. Drie factoren bepalen het eindresultaat:
Je historisch verbruik
Bij een lopend contract gebruikt je leverancier het gemiddelde verbruik van de voorbije jaren als basis. Voor nieuwe klanten of na een verhuis baseert hij zich op een typeprofiel volgens de grootte van het gezin, het wooneenheidstype en de aanwezigheid van bijzondere installaties (warmtepomp, elektrische wagen, zwembad).
De energieprijzen
Bij een vast contract ligt de prijs voor de hele contractduur vast. Bij een variabel contract kan je leverancier het voorschot meermaals per jaar bijstellen, want de prijs evolueert met de markt — meestal driemaandelijks.
Je gekozen betaalfrequentie
Bij contractafsluiting kies je hoe vaak je een voorschot wil betalen: maandelijks, tweemaandelijks, driemaandelijks of — uitzonderlijk — zesmaandelijks. Je kan dit nadien aanpassen via je klantendienst.
Met een digitale meter wordt je verbruik continu doorgemeten naar je leverancier. Dat maakt het voorschot doorgaans accurater — en in veel klantenzones kan je het bedrag flexibel aanpassen wanneer je situatie verandert.
Wanneer en hoe vaak krijg je een voorschotfactuur?
Dat hangt af van de betaalfrequentie die je kiest bij contractafsluiting. Vier opties zijn gangbaar:
- Maandelijks — de meest gangbare keuze, en bij domiciliëring de standaard ;
- Tweemaandelijks — zelfde bedrag, om de twee maanden gefactureerd ;
- Driemaandelijks — per kwartaal, vaak gekozen door wie het overzicht over meerdere maanden wil ;
- Zesmaandelijks — uitzonderlijk, slechts door enkele leveranciers aangeboden.
Wil je de frequentie wijzigen tijdens je contract? Contacteer je leverancier — meestal via de klantenzone of de klantendienst. De wijziging gaat in vanaf de volgende afrekeningsperiode.
Heb je een budgetmeter?
Bij een budgetmeter betaal je je energieverbruik vooraf — je laadt je meter op met een herlaadkaart of via online betaling. In dat geval valt het voorschotsysteem volledig weg.
Je rechten
Je voorschot aanpassen: wat zijn je rechten?
Je hebt het recht om zelf een voorschotbedrag voor te stellen aan je leverancier. Bij de meeste Belgische leveranciers kan je dat rechtstreeks in de online klantenzone of via de app aanpassen — zonder tussenkomst van een medewerker.
Twee belangrijke nuances:
- De meeste leveranciers laten via de klantenzone een aanpassing toe binnen een marge van ongeveer plus of min 20 % van het oorspronkelijke bedrag. Wil je verder gaan? Dan contacteer je de klantendienst rechtstreeks ;
- Je leverancier mag je voorstel weigeren, op voorwaarde dat hij dit voldoende motiveert — bijvoorbeeld als je voorstel veel te laag staat tegenover je effectieve verbruik. In dat geval kan je een klacht indienen bij de klantendienst.
Bij een variabel contract zijn leveranciers wettelijk verplicht je voorschot minstens driemaal per jaar te herevalueren. Wijkt je gemiddelde voorschot sterk af van je werkelijke kost, dan word je actief uitgenodigd om aan te passen.
Komt er geen oplossing met de klantendienst? Dien een schriftelijke klacht in (mail of aangetekend). Krijg je daar geen antwoord of geen bevredigende oplossing, dan kan je terecht bij de federale ombudsdienst voor energie. Die bemiddelt onafhankelijk en gratis.
Twee scenario's
Voorschot te hoog of te laag?
De ideale balans is je voorschot zo dicht mogelijk laten aansluiten bij je werkelijke kost. Te hoog betekent dat je leverancier renteloos je geld vasthoudt — te laag betekent een onaangename verrassing op de jaarafrekening.
Voorschot te hoog
Verlaag je verbruik gevoelig (zonnepanelen, isolatie, kleiner gezin)? Dan kan je voorschot fors te hoog liggen. Concreet betekent dat je teveel betaalt elke maand — geld dat pas op de jaarafrekening terugkomt.
Wat doen: Vraag een verlaging aan via de klantenzone of klantendienst, gebaseerd op je actuele meterstand en verwacht verbruik. Bij weigering motiveert je leverancier waarom.
Voorschot te laag
Stijgende energieprijzen, een grotere gezinssituatie, een warmtepomp of elektrische wagen — allemaal redenen waarom je voorschot na verloop van tijd te krap kan worden. Het gevolg is een hoge bijbetaling op je jaarafrekening.
Wat doen: Verhoog zelf het voorschot via je klantenzone om verrassingen te voorkomen. Bij twijfel kan een adviseur van Selectra je gratis helpen rekenen.
💡 Tip: wie liever niet meer afhankelijk wil zijn van een geschatte voorschot, kan in Vlaanderen met een digitale meter overstappen op maandafrekening — daar betaal je elke maand exact wat je verbruikte, zonder schattingsmarge.
Veelgestelde vragen
Is een voorschotfactuur wettelijk verplicht?
Nee. Het voorschotsysteem is geen wettelijke verplichting, maar wel de marktstandaard in België. Sinds 2024 zijn alle Vlaamse leveranciers verplicht om klanten met een digitale meter ook de optie van maandafrekening aan te bieden — een alternatief waarbij je geen voorschotten meer betaalt.
Kan ik mijn voorschot zelf aanpassen?
Ja. Bij de meeste leveranciers kan je dat direct in de online klantenzone, binnen een marge van ongeveer plus of min 20 %. Wil je verder gaan, contacteer dan de klantendienst. Je leverancier mag je voorstel weigeren, maar moet dat motiveren ; bij onenigheid kan je terecht bij de federale ombudsdienst voor energie.
Wat als ik mijn voorschotfactuur niet kan betalen?
Je hebt recht op een betalingsplan, gratis aan te vragen bij je leverancier. In Vlaanderen mag je leverancier geen aanmaningskosten aanrekenen, en pas na de eerste herinnering — met een wachttermijn van minstens 15 dagen — kunnen wettelijke verwijlinteresten van 4,5 % beginnen lopen. Bij langdurige problemen kan je terecht bij het OCMW. Meer hierover op onze pagina over de onbetaalde energiefactuur.
Wat als ik mijn voorschotfactuur niet heb ontvangen?
Check eerst je spamfolder (bij e-mail) of het laatste correcte adres bij je leverancier (bij post). Net klant bij een nieuwe leverancier? Dan wacht hij eerst op verbruiksgegevens van je netbeheerder voor hij je eerste voorschotfactuur kan opmaken — reken op enkele weken tot een paar maanden.
Mag mijn leverancier mijn voorschot eenzijdig verhogen?
Bij een variabel contract mag de leverancier het voorschot meermaals per jaar bijstellen omdat de prijs evolueert met de markt — maar hij moet je daarover correct informeren. Ben je het niet eens met de aanpassing, dan kan je tot 15 dagen na ontvangst van het voorstel bezwaar aantekenen.
Verschil tussen voorschotfactuur en jaarafrekening?
De voorschotfactuur is een geschatte vooruitbetaling, gespreid over het jaar. De jaarafrekening verrekent al die voorschotten met je werkelijke verbruik. Krijg je een grote terugbetaling of moet je veel bijbetalen, dan is dat een signaal dat je voorschot bijgestuurd hoort te worden.
Voorschot te hoog of te laag? Vergelijk eerst je tarief. (Gratis service)
Vaak ligt het echte probleem niet bij het voorschot, maar bij een verouderd contract. Bel een Selectra-adviseur — wij rekenen samen met jou na of je nog op het juiste tarief zit, of vergelijk zelf online wat je elders zou betalen voor hetzelfde verbruik. We helpen je nu!
Heeft Selectra je geholpen? Deel je ervaring
Heb je onze gidsen gebruikt om je weg te vinden en de juiste keuze te maken? Jouw mening op Trustpilot helpt andere lezers.
Beoordeel Selectra op Trustpilot
Lees de openbare reviews