Door
Op een rij
Welke vier belastingen staan op je energiefactuur?
Belgische energiefacturen zijn opgedeeld in vier soorten heffingen, elk met een eigen bestemming en wetgeving. Sommige zijn federaal, andere worden door je gewest bepaald.
1. Bijzondere accijns (federaal)
Een vaste taks per kWh elektriciteit en aardgas, geïnd door de federale overheid. Sinds 1 januari 2022 vervangt deze accijns de vroegere federale bijdrage en alle bijhorende fondsen.
2. Regionale heffingen
Heffingen bepaald door je gewest (Vlaanderen, Brussel of Wallonië). De belangrijkste in Vlaanderen is de bijdrage Energiefonds, een vast bedrag per elektriciteitsaansluiting.
3. Openbaredienstverplichtingen (ODV)
Toeslagen voor sociale steun, energie-efficiëntiepremies, hernieuwbare energiecertificaten en de werking van regulatoren. Soms verrekend via je netbeheerder, soms apart vermeld.
4. Btw
Sinds maart 2022 permanent verlaagd naar 6 % op elektriciteit en aardgas voor particulieren. Op stookolie geldt nog steeds 21 %. De bijdrage Energiefonds in Vlaanderen is vrijgesteld van btw.
Federaal
Wat financiert de bijzondere accijns?
De bijzondere accijns is een verbruikstaks per kWh, ingevoerd door de programmawet van 27 december 2021. Ze vervangt sindsdien drie oude federale heffingen die je vóór 2022 nog terugvond op je factuur: de federale bijdrage, de toeslag voor beschermde klanten en de bijdrage voor het denuclearisatiefonds.
De opbrengsten gaan naar dezelfde bestemmingen als vroeger: sociale steun voor beschermde afnemers, het denuclearisatiefonds (radioactief afval), de werking van regulator CREG en het fonds voor broeikasgassen, maar de inning verloopt nu eenvoudiger en transparanter.
Wat verdwijnt op je factuur sinds 2022?
Vermeldingen als "federale bijdrage" of "energiebijdrage" met opsplitsing in vijf fondsen zijn niet meer geldig. Vind je ze nog terug op een oude factuur, dan dateert die van vóór 2022. Op recente facturen zie je één gegroepeerde lijn "bijzondere accijns".
Per gewest
Welke regionale heffingen gelden per gewest?
Elk gewest heft eigen taksen om zijn regionale energiebeleid te financieren: sociale tarieven, premies voor renovatie, werking van de regionale regulator (VREG, BRUGEL of CWaPE). Ze verschillen sterk per regio.
Vlaanderen
- Bijdrage Energiefonds: een vast bedrag per elektriciteitsaansluiting per jaar. Financiert sociale energiemaatregelen, premies en de werking van de Vlaamse Nutsregulator. Geen btw op deze bijdrage;
- Heffing op directe lijnen: enkel van toepassing voor wie elektriciteit afneemt buiten het openbare net (zeldzaam voor huishoudens).
Brussels Hoofdstedelijk Gewest
- Toeslag openbaredienstverplichtingen: financiert energiepremies, sociale tarieven en openbare verlichting;
- Federale bijzondere accijns en 6 % btw, zoals overal in België.
Wallonië
- Retributie voor aansluiting op het netwerk: financiert de Waalse regulator CWaPE, sociale taken van de OCMW's en groene-energiepremies;
- Diverse heffingen via transmissienetbeheerder Elia: voor bevoorradingszekerheid en groenestroomondersteuning.
In alle drie de gewesten werd de oude Turteltaks (een Vlaamse heffing voor historische groenestroomschulden) al in 2018 definitief afgeschaft.
Recente wijzigingen
Wat verandert er in 2026?
De federale regering heeft de accijnstarieven hervormd om gezinnen aan te moedigen elektriciteit te kiezen boven fossiele brandstoffen. Het Instituut voor Energie en Maatschappij van de KU Leuven berekende de impact voor een gemiddeld gezin.
| Energiebron | Accijns 2026 | Impact gemiddeld gezin |
|---|---|---|
| Elektriciteit | Lager | − € 34 / jaar |
| Aardgas | Hoger | + € 75 / jaar |
| Stookolie | Hoger | + € 15 / jaar |
Elektriciteit
- Accijns 2026
- Lager
- Impact gemiddeld gezin
- − € 34 / jaar
Aardgas
- Accijns 2026
- Hoger
- Impact gemiddeld gezin
- + € 75 / jaar
Stookolie
- Accijns 2026
- Hoger
- Impact gemiddeld gezin
- + € 15 / jaar
Naast de accijns daalden in 2026 ook de Vlaamse nettarieven voor elektriciteit met ongeveer 4 % (gemiddeld € 20 minder per gezin), terwijl gas-nettarieven licht stegen. Voor gemiddelde Vlaamse gezinnen gaat de totale elektriciteitsfactuur in 2026 ongeveer € 29 omlaag.
Hoeveel betaal je in % van je factuur?
Volgens cijfers van federaal regulator CREG, na de hervormingen van 2022 en het permanente btw-tarief van 6 %, bestaat een gemiddelde Belgische factuur uit:
Elektriciteit
- Energiekost: ± 26 %
- Nettarieven (incl. capaciteitstarief): ± 50 %
- Belastingen + btw: ± 14 %
- Heffingen ODV: ± 10 %
Aardgas
- Energiekost: ± 60 %
- Nettarieven: ± 30 %
- Belastingen + btw: ± 7 %
- Heffingen ODV: ± 3 %
De cijfers schommelen lichtjes per profiel, regio en netbeheerder, maar de verhoudingen zijn stabiel. Vooral het hoge aandeel van de nettarieven in een elektriciteitsfactuur is opmerkelijk, die kosten kan je zelf niet beïnvloeden.
Goed nieuws
Wat kan je zelf verlagen aan je factuur?
Drie van de vier componenten op je factuur (accijnzen, regionale heffingen en btw) liggen volledig vast. Daar valt niets aan te onderhandelen. Hetzelfde geldt voor de nettarieven: die worden door de regulator vastgelegd per netbeheerder. Voor gemiddeld 64 % van een elektriciteitsfactuur (nettarieven + heffingen + btw) hangt je kost dus enkel af van je verbruik en je adres, niet van je leverancier.
De énige component waarop concurrentie speelt, is de leveringskost: de prijs per kWh die je leverancier zelf bepaalt, plus zijn vaste jaarlijkse vergoeding. Dat is gemiddeld 26 % van een elektriciteitsfactuur, maar tot 60 % van een gasfactuur. Precies daar lopen de verschillen tussen contracten hoog op: gemakkelijk enkele honderden euro's per jaar.
Wie zijn leveringskost niet regelmatig vergelijkt, betaalt vaak een tarief dat ergens stilzwijgend werd verlengd en niet meer in lijn ligt met de huidige markt. Voor wie verwarmt op gas of een elektrische wagen oplaadt, kan dat snel oplopen.
Wie krijgt vrijstelling via het sociaal tarief?
Wie recht heeft op het sociaal tarief betaalt geen marktprijs, maar een door CREG bepaald maximumtarief, dat tot de helft lager kan liggen dan een commercieel contract. Belangrijk: de federale bijzondere accijns en de regionale heffingen blijven ook hier verschuldigd, maar op een lagere kostenbasis.
Beschermde afnemers (categorieën 1 tot 3) krijgen het sociaal tarief automatisch op hun factuur, zonder aanvraag. Twijfel je of je in aanmerking komt? De FOD Economie beheert de officiële lijst, en de toekenning gebeurt elke drie maanden.
Veelgestelde vragen
Bestaat de federale bijdrage nog?
Wat is het btw-tarief op energie in 2026?
Welk gewest heft de hoogste belastingen op energie?
Welke heffingen werden de laatste jaren afgeschaft?
Wat verandert er aan accijnzen in 2026?
Kan ik belastingen op mijn energiefactuur verminderen?
De belastingen liggen vast, je leveringskost niet. (Gratis service)
Drie van de vier factuurcomponenten zijn niet beïnvloedbaar. Je leveringskost wél: gemiddeld € 226 besparing op elektriciteit en € 327 op gas per jaar door over te stappen. Laat je gratis terugbellen voor een tariefcheck, of vergelijk zelf online.
