Door
Voor Vlaanderen
Wat zijn de 5 stappen bij wanbetaling?
Vlaanderen kent een gefaseerd traject met telkens een wachttijd, zodat je meerdere kansen krijgt om bij te sturen voor het tot een afsluiting komt. De procedure is wettelijk vastgelegd en geldt voor elke Vlaamse energieleverancier.
-
1
Gratis herinnering
Je leverancier stuurt een eerste, kosteloze herinnering met een nieuwe betalingstermijn van minstens 10 dagen en de uitnodiging om, indien nodig, een betalingsplan aan te vragen.
-
2
Ingebrekestelling per aangetekende brief
Tussen 15 en 30 dagen na de herinnering volgt een aangetekende ingebrekestelling. Een bijgevoegd formulier geeft je vier opties: betalen of betwisten, een betalingsplan aanvragen, hulp vragen bij het OCMW of een budgetmeter laten installeren.
-
3
Opzegging contract door je leverancier
Blijft elke reactie uit, dan kan je leverancier het contract opzeggen. Je blijft daarna nog minstens twee maanden energie krijgen: eerst via je leverancier, daarna via Fluvius als sociale leverancier.
-
4
Plaatsing van een budgetmeter
Fluvius plaatst een budgetmeter, gratis. Je laadt vooraf op en blijft zo aan stroom, en krijgt automatisch het statuut van beschermde afnemer met recht op het sociaal tarief.
-
5
Afsluiting van het net (laatste optie)
Alleen na een formele beslissing van de Lokale Adviescommissie (LAC) van je gemeente, waarin OCMW-vertegenwoordigers zetelen, kan Fluvius effectief afsluiten. In de praktijk gebeurt dit zelden, en nooit lichtzinnig.
Belangrijk: in Vlaanderen kan je leverancier nooit zelf de elektriciteit afsluiten. Alleen de netbeheerder mag dat, en alleen na de hele procedure én een groen licht van de Lokale Adviescommissie.
Je rechten
Wat mag je leverancier aanrekenen aan kosten en interesten?
Sinds september 2023 gelden in Vlaanderen strikte regels die je beschermen tegen oplopende bijkomende kosten, zelfs als je herhaaldelijk een factuur niet op tijd betaalt.
Geen aanmaningskosten
Je leverancier mag in Vlaanderen geen kosten aanrekenen voor herinneringen, ingebrekestellingen of administratie. Ook niet bij herhaaldelijke laattijdige betaling.
Wettelijke verwijlinterest van 4,5 % (tarief 2026)
Pas na de eerste herinnering, en met een wachttermijn van minstens 15 dagen, kan een wettelijke rente beginnen lopen. Voor 2026 is dit tarief vastgelegd op 4,5 %.
Maximumboetes bij ingebrekestelling
Schadevergoedingen zijn wettelijk geplafonneerd: maximaal € 20 voor schulden onder € 150, € 30 + 10 % voor schulden tot € 500, en € 65 + 5 % voor schulden boven € 500 (met een absoluut plafond van € 2.000).
Wist je dat?
Hoe ben je beschermd tijdens de winter?
Tussen 1 december en 1 april geldt in Vlaanderen een verbod op afsluiting van elektriciteit en gas voor huishoudelijke afnemers, behalve bij fraude of een leegstaande woning. Je blijft dus aan energie, zelfs als je de procedure niet volledig hebt opgelost.
Concreet: heb je een budgetmeter en raakt je tegoed op tijdens de wintermaanden, dan voorziet Fluvius automatisch een minimaal vermogen dat voldoet om je woning leefbaar warm te houden en je essentiële apparaten te laten draaien.
Het afsluitverbod is bedoeld als laatste vangnet, niet als reden om geen actie te ondernemen. Hoe sneller je een afbetalingsplan of OCMW-tussenkomst regelt, hoe meer rust je hebt op het einde van de winter.
Drie sporen
Wat doe je als je je factuur echt niet kan betalen?
Drie wegen lopen parallel: bemiddeling met je leverancier, externe hulp via het OCMW, en, als je in aanmerking komt, overstap naar het sociaal tarief. Hoe vroeger je actie neemt, hoe meer ruimte er is. Je bent zeker niet alleen: bijna 6 % van de Vlaamse huishoudens startte in 2023 een afbetalingsplan.
1. Vraag een afbetalingsplan aan bij je leverancier
Dit is gratis en zonder kosten of gevolgen voor je dossier, zolang je de afspraken nakomt. In Vlaanderen werden in 2023 zo'n 167.000 afbetalingsplannen opgestart, bijna 6 % van alle huishoudens. Je bent dus zeker niet alleen.
2. Stap naar het OCMW van je gemeente
Het OCMW kan bemiddelen met je leverancier, een afbetalingsplan helpen onderhandelen of via het federale Gas- en Elektriciteitsfonds een materiële tussenkomst geven. Zowel eigenaars als huurders kunnen er terecht.
3. Controleer of je recht hebt op het sociaal tarief
Het sociaal tarief, bepaald door CREG en doorgevoerd door élke Belgische leverancier, kan tot de helft lager liggen dan een commercieel contract. Hoor je tot een van de beschermde categorieën, dan wordt het tarief automatisch toegekend.
Hoe verloopt het in Brussel en Wallonië?
De grote lijnen zijn vergelijkbaar (gratis herinnering, ingebrekestelling, alleen de netbeheerder kan afsluiten), maar de details verschillen per gewest.
Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Bij wanbetaling wordt vaak een vermogensbegrenzer geplaatst (beperkt tot 2.300 W) in plaats van een budgetmeter. Voor het afsluiten van een vermogensbegrenzer is altijd een rechterlijke beslissing nodig.
Wallonië
Afsluiting is volledig verboden, tenzij je weigert een budgetmeter te laten plaatsen. In de praktijk gebeuren effectieve afsluitingen er zo goed als nooit.
Veelgestelde vragen
Hoe lang heb ik om mijn energiefactuur te betalen?
Mag mijn leverancier mij aanmaningskosten aanrekenen?
Wanneer is het afsluitverbod tijdens de winter?
Kan mijn leverancier zelf mijn stroom afsluiten?
Wat is een betalingsplan en wat kost het?
Wat is een budgetmeter en wat betekent dat voor mij?
Verder verkennen
Waar lees je meer over je energiefactuur?
Een te hoge factuur voorkomt vaak een goedkoper contract. (Gratis service)
In 8 op 10 gevallen ligt het echte probleem niet bij het bedrag, maar bij een verouderd tarief. Laat je gratis terugbellen voor een tariefcheck of een vergelijking op maat. We helpen ook met de procedure als dat nodig is.
