Wat is de sociale zekerheid?

Het Belgische socialezekerheidssysteem staat bekend om zijn uitgebreide werking. De eerste vormen ervan dateren van 1860, tijdens de eerste industriële revolutie. Sindsdien is het systeem sterk geëvolueerd en wordt het opgedeeld in zeven takken:

  1. Ouderdoms- en overlevingspensioenen;
  2. Werkloosheidsuitkeringen;
  3. Arbeidsongevallenverzekering;
  4. Verzekering voor beroepsziekten;
  5. Gezinsbijslagen;
  6. Verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen;
  7. Jaarlijkse vakantie (betaald verlof).

In dit artikel focussen we op de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen (VGVU), ook gekend als de "verplichte ziekteverzekering" (VV). Naast die verplichte basis bieden mutualiteiten ook een aanvullende dekking aan: lees onze gids over verplichte versus aanvullende zorgverzekering om beide goed te onderscheiden.

Wat dekt de verplichte ziekteverzekering?

De verplichte ziekteverzekering dekt enerzijds de gezondheidszorgen, anderzijds de arbeidsongeschiktheid en/of invaliditeit.
De zorgen die door de verplichte verzekering worden terugbetaald, vallen onder verschillende categorieën:

  • Raadplegingen en huisbezoeken bij huisartsen en specialisten;
  • Zorgen toegediend door kinesisten;
  • Tandheelkundige zorgen;
  • Bevallingen;
  • Prothesen, rolstoelen, verbanden en implantaten;
  • Ziekenhuiszorgen;
  • Verzorging in een rusthuis voor ouderen;
  • Zorgen gerelateerd aan functionele revalidatie;
  • Bepaalde geneesmiddelen.

Opgelet Het gaat hier enkel om ziekten en ongevallen die zich voordoen in het privéleven. Arbeidsongevallen vallen onder een aparte verzekering.

Hoe geniet je van de verplichte ziekteverzekering?

De verplichte ziekteverzekering dekt de hele Belgische bevolking, op enkele uitzonderingen na. Je rechten hangen af van je persoonlijke situatie, je nationaliteit en je statuut.
Zo bestaat er bijvoorbeeld een specifieke regeling voor werknemers, zelfstandigen, ambtenaren, personen met een handicap enz.

Het is aan jou om je in te schrijven bij een verzekeringsinstelling om van de basisdekking te kunnen genieten:

  • De christelijke mutualiteit;
  • De liberale mutualiteit;
  • De vrije mutualiteit (Partenamut, Helan);
  • De neutrale mutualiteit;
  • De socialistische mutualiteit (Solidaris);
  • De HZIV (Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering);
  • De Kas der geneeskundige verzorging van HR Rail.

Op ons artikel veranderen van mutualiteit lees je hoe je concreet aansluit of overstapt.

Hoeveel kost de ziekteverzekering?

Vroeger kostte een aansluiting bij een mutualiteit je niets: de bijdrage voor de verplichte verzekering werd rechtstreeks afgehouden van je loon.
Sinds 1 januari 2012 moet je verplicht een aanvullende verzekering nemen bij je mutualiteit. Die is betalend. Het loont dus om de verschillende Belgische mutualiteiten te vergelijken: elk biedt andere diensten aan tegen andere tarieven.

De HZIV De Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering is een onafhankelijke openbare instelling. Aansluiten is 100% gratis. Let op: de HZIV biedt enkel de verplichte verzekering aan, geen aanvullende dekking.

Terugbetaling van je basiszorgkosten

Afhankelijk van de situatie betaal je ofwel het volledige bedrag voor, ofwel enkel je persoonlijk aandeel (remgeld) dat niet wordt terugbetaald.

Terugbetaling achteraf:

  1. Je arts geeft je een getuigschrift voor verstrekte hulp;
  2. Je betaalt de hele consultatie;
  3. Je bezorgt het getuigschrift aan je mutualiteit;
  4. Je ontvangt je terugbetaling in de daaropvolgende dagen.

Derdebetalersregeling:

  1. Je toont je derdebetalerskaart aan je arts;
  2. Je verzekeraar betaalt het deel van de verplichte verzekering rechtstreeks aan je arts;
  3. Je betaalt enkel het resterende persoonlijke aandeel, het "remgeld".

Het bedrag van de terugbetaling varieert volgens verschillende criteria: de aard van de prestatie, het statuut van de begunstigde en het type arts dat geraadpleegd wordt.

Financiering van de sociale zekerheid

De sociale zekerheid werkt grotendeels op basis van solidariteit:

  • Zowel werkgevers als werknemers betalen sociale bijdragen aan de RSZ (Rijksdienst voor Sociale Zekerheid). Die financiert vervolgens de takken die het meest middelen nodig hebben;
  • De federale overheid stort eveneens een deel van haar budget aan de RSZ;
  • Sinds enkele jaren bestaat er ook een alternatieve financiering om de sociale bijdragen en overheidssubsidies te verlichten. Die steunt voornamelijk op btw-inkomsten.

Je hospitalisatiedekking aanvullen?

Bij onze partner Yago bekijk je online de hospitalisatieformules en bereken je in enkele minuten je premie.

Online offerte met Yago

Advertentie — commerciële partner van Selectra