Door
Spot-evolutie groothandelsmarkt · vandaag in perspectief
Elektriciteit · maandgemiddelde
1,1513 €/kWh
288 % van piek 2022 · 25.6× pre-crisis
Aardgas · maandgemiddelde
0,0553 €/kWh
22 % van piek 2022 · 3.1× pre-crisis
Spot-window: 9 maanden (dec. 2025 → aug. 2026). Pre-crisisreferentie: 2019-2021 spotgemiddelde (~0,045 €/kWh elek · ~0,018 €/kWh gas).
Hoe kwamen we tot deze prijsschok?
Vóór 2021 was de Belgische energiemarkt opvallend stabiel — maand-tot-maand bewegingen waren klein en huishoudens hadden weinig reden om hun contract te volgen. Vanaf de tweede helft van 2021 stapelden vijf grote schokken zich op:
- Snelle economische heropening na de COVID-lockdowns deed de vraag naar energie wereldwijd sneller stijgen dan het aanbod kon volgen.
- Lage Europese gasvoorraden in het najaar van 2021 — er was nauwelijks marge bij het ingaan van de winter.
- Russische invasie van Oekraïne in februari 2022, gevolgd door sancties en de stopzetting van Russisch gas naar Europa.
- Problemen in het Franse nucleaire park dat ongeveer de helft van zijn capaciteit verloor door corrosie en onderhoudsachterstand.
- Stijgende CO2-emissierechten (EU ETS) maakten gascentrales en kolencentrales duurder om te draaien — wat doorrekende in de elektriciteitsprijs.
Sinds 2023 zijn die schokken stuk voor stuk verzacht: Europa investeerde fors in LNG-infrastructuur, gasvoorraden zijn structureel beter gevuld, het btw-tarief op energie zakte van 21 % naar 6 % en hernieuwbare bronnen leveren een groeiend aandeel van de Belgische elektriciteit. De prijzen zakten daardoor van hun piek — maar zoals de stats hierboven tonen, blijven ze meerdere keren hoger dan vóór de crisis.
Wat betekent deze evolutie voor jouw factuur? (Gratis service)
Bel een Selectra-adviseur. We bekijken samen je huidige contract en vergelijken het met alle Belgische alternatieven — vast, variabel of dynamisch — op basis van je verbruik. We helpen je nu!
Aardgas
Evolutie van de gasprijs
De gasprijzen kregen de hardste klap. Nederland en België importeerden vóór 2022 een aanzienlijk aandeel Russisch gas; toen die toevoer stopte, vlogen de prijzen op de TTF-groothandelsmarkt naar recordhoogtes — in augustus 2022 vier tot vijf keer zo hoog als ooit gezien.
De combinatie van mildere winters, een succesvolle EU-strategie om LNG (vloeibaar gas) per schip te importeren en strategische voorraadvulling drukte de prijzen sinds eind 2022 weer fors naar beneden. Vandaag ligt het gas-maandgemiddelde rond 0,0553 €/kWh — nog steeds 3.1× boven de pre-crisisbaseline, maar ongeveer 22 % van de piek in 2022.
Wil je weten welk Belgisch gascontract op dit moment het scherpste prijst? Bekijk de live ranking op /gasprijs of de verwachting voor de komende maanden.
Elektriciteit
Evolutie van de elektriciteitsprijs
De elektriciteitsprijs volgt grotendeels de gasprijs — een aanzienlijk deel van de Belgische stroom komt uit gascentrales, dus duurder gas betekent duurdere elektriciteit. Daar bovenop kreeg Frankrijk in 2022 te maken met grootschalige uitval in zijn nucleaire park, wat de Europese stroomvoorziening extra onder druk zette.
Sinds 2023 normaliseert het beeld: Franse kerncentrales zijn weer bijna allemaal in dienst, gasprijzen zijn gezakt en hernieuwbare bronnen (wind en zon) leveren steeds vaker goedkope stroom op het net. Vandaag ligt het elek-maandgemiddelde rond 1,1513 €/kWh — nog steeds 25.6× boven de pre-crisisbaseline, maar ongeveer 288 % van de piek in 2022.
Voor huishoudens met een digitale meter betekent dit dat een dynamisch contract opnieuw aantrekkelijk is geworden — de uurprijzen variëren sterk en wie verbruik kan verschuiven, profiteert van de goedkoopste momenten.
Tijdlijn: de Belgische energiemarkt sinds 2020
De grootste mijlpalen in chronologische volgorde — handig om de cijfers in context te plaatsen.
2020
Pre-crisis evenwicht. Spot-gemiddelden rond 0,045 €/kWh (elek) en 0,018 €/kWh (gas). Vaste contracten zijn populair en goedkoop. Btw op energie staat op 21 %.
2021
Eerste signalen van krapte. Snelle economische heropening, lage Europese gasvoorraden in het najaar, problemen met Franse nucleaire centrales. Prijzen beginnen op te lopen — eind 2021 al twee tot drie keer hoger dan in 2020.
februari 2022
Russische invasie van Oekraïne. Sancties en zorgen om de gasvoorziening doen de TTF-prijs binnen weken verdrievoudigen. Belgische leveranciers stoppen tijdelijk met het aanbieden van vaste contracten.
augustus 2022
Historische piek. Het maandgemiddelde op de groothandelsmarkt overstijgt 0,40 €/kWh (elek) en 0,25 €/kWh (gas). Federale en regionale overheden lanceren een basispakket en sociale tariefuitbreiding.
2023
Gecontroleerde daling. Mildere winter, succesvolle gasopslag-vulling en LNG-import drijven de prijzen omlaag. Btw op energie wordt structureel verlaagd van 21 % naar 6 %. Vaste contracten verschijnen weer op de markt — met fikse risicopremies.
2024-25
Stabilisatie op verhoogd niveau. Maand-tot-maand bewegingen blijven beperkt; geen nieuwe pieken. Dynamische contracten winnen aan populariteit dankzij de digitale meter in Vlaanderen. Prijsverschillen tussen leveranciers blijven groot — vergelijken loont meer dan ooit.
2026
Vandaag. Het maandgemiddelde op de groothandelsmarkt staat op 1,1513 €/kWh voor elektriciteit en 0,0553 €/kWh voor aardgas. Wat te verwachten van de komende maanden →
Geraakt door de prijzenstijging? Misschien heb je recht op het sociaal tarief.
Het sociaal tarief is een sterk verlaagd tarief voor wie een tegemoetkoming ontvangt van het OCMW, FOD Sociale Zekerheid, Zorgkas of Federale Pensioendienst. Het wordt automatisch toegekend, ligt vast in heel België en is meestal het laagste tarief op de markt.
Bekijk de actuele tarieven en voorwaardenVeelgestelde vragen over de evolutie van de energieprijs
Waarom liggen de energieprijzen nog steeds zo hoog?
Zijn de prijzen al teruggekeerd naar het niveau van voor 2020?
Beschermt een vast contract me tegen toekomstige stijgingen?
Wanneer moet ik mijn contract heronderhandelen?
Klaar om je contract aan te passen aan de huidige markt? (Gratis service)
Een Selectra-adviseur vergelijkt voor jou alle Belgische contracten — vast, variabel of dynamisch — op basis van je echte verbruik. Gratis en in 5 minuten. We helpen je nu!
