Worden we allemaal mede-eigenaar van een kerncentrale?
Premier De Wever sloot een opvallende deal met energiegigant Engie: de ontmanteling van vijf stilgelegde Belgische kerncentrales wordt stopgezet. De regering onderzoekt nu of ze de nucleaire activiteiten volledig kan overnemen. Maar wat verandert er concreet voor gewone burgers en bedrijven?
Wat is er precies beslist?
Na weken van discrete onderhandelingen bereikte premier Bart De Wever een akkoord met Engie-CEO Catherine MacGregor. De Belgische regering verwerft een koopoptie op alle kernreactoren van Electrabel – zowel de twee actieve als de vijf stilgelegde. Engie zet de sloopwerken voorlopig on hold.
Het gaat om een intentieverklaring voor exclusieve onderhandeling. Tegen 1 oktober 2026 wil de regering een principeakkoord bereiken. Eerst volgt een grondig boekenonderzoek van de nucleaire activiteiten.
Waarom nu?
De timing was cruciaal. Engie stond op het punt om een nieuwe, onomkeerbare fase in de afbraak van Tihange 1 te starten – de centrale die pas vorig jaar werd stilgelegd en theoretisch het snelst opnieuw opgestart kan worden. Verder uitstel was geen optie meer.
De Arizona-coalitie wil meer kernenergie om de energiebevoorrading te verzekeren, maar botste op de weigering van Engie om verder te investeren. Door de centrales zelf over te nemen, wil de regering het heft in eigen handen nemen.
Wat betekent dit voor jou?
De deal raakt iedereen als stroombetaler, belastingbetaler en burger. Dit zijn de belangrijkste gevolgen op een rij:
- Kernenergie is goedkoper dan gas of wind. Meer nucleaire capaciteit kan op termijn druk op jouw energiefactuur verlichten.
- Belgische bedrijven kunnen profiteren van goedkopere industriestroom, wat de concurrentiepositie en werkgelegenheid ondersteunt.
- Minder afhankelijkheid van buitenlandse gas- en stroomleveranciers vergroot de bevoorradingszekerheid voor het hele land.
- Als belastingbetaler draag je mee de risico's: de staat neemt ook de passiva over, waaronder de kosten voor nucleair afval en ontmanteling.
Nog geen definitief akkoord
Dit is voorlopig een intentieverklaring, geen definitieve beslissing. De komende maanden volgt een uitgebreid boekenonderzoek. Pas dan beslist de regering hoeveel centrales ze effectief overneemt – en of en wanneer ze opnieuw stroom beginnen te leveren.
En de rekening?
De overname is niet gratis. Wie de deal tekent, neemt ook de miljardenfactuur voor de ontmanteling van de stilgelegde centrales over. Dat is precies wat potentiële private partners tot nu toe deed afhaken. De Commissie voor Nucleaire Voorzieningen zette alvast de geplande verhoging van de provisies met 2,9 miljard euro on hold.
Na een eventuele nationalisatie en heropstart zou de overheid alsnog op zoek gaan naar een industriële partner. Kandidaten die al interesse toonden:
- EDF, de Franse nucleaire groep die al participaties heeft in sommige Belgische reactoren.
- Het Canadese OPG, een gevestigde speler in de nucleaire sector.
- Amerikaanse investeerders die interesse tonen in kleine modulaire kerncentrales (SMR's).
Wat volgt nu?
De komende maanden staan in het teken van due diligence en politieke besluitvorming. Als alles volgens plan verloopt, volgt tegen 1 oktober 2026 een principeakkoord. Pas dan wordt duidelijk hoeveel centrales de Belgische staat daadwerkelijk overneemt – en wanneer ze eventueel opnieuw stroom beginnen te leveren aan Belgische gezinnen en bedrijven.
Dit artikel is gebaseerd op berichtgeving van De Tijd van 30 april 2026 over de deal tussen de regering-De Wever en Engie.
