Waarom weegt de gasprijs van vandaag pas volgend jaar door?
Je voorschotfactuur is een schatting. Je leverancier deelt je verwachte jaarverbruik door twaalf en factureert je dat bedrag elke maand, om aan het einde van je contractjaar de rekening te maken. Verbruikte je meer dan geschat, dan volgt een bijbetaling. Verbruikte je minder, dan krijg je geld terug. Hoe die verrekening werkt, staat volledig uitgelegd op onze pagina over de voorschotfactuur.
Het verwarmingsseizoen begint in oktober. Dat is het moment waarop je gasverbruik in enkele weken vermenigvuldigt, terwijl je voorschot hetzelfde blijft. Pas je het nu aan, dan draag je de meerkost mee vanaf de eerstvolgende maand. Wacht je tot januari, dan moet hetzelfde verschil over drie of vier maanden minder gespreid worden.
Wat is er dit jaar veranderd aan je gasprijs?
Twee dingen, en ze werken in dezelfde richting.
De Europese gasprijs steeg op 3 september 2026 met vijf procent tot ongeveer 77 euro per megawattuur. Volgens VRT NWS was zo een hoog niveau van december 2022 geleden. Waarom die stijging zich pas later op je factuur laat voelen, en waarom een variabel contract vandaag rustig kan lijken terwijl de verhoging al gekocht is, leggen we uit in ons artikel over gas dat meer dan dubbel zo duur werd.
Daarnaast stegen op 1 augustus 2026 de accijnzen op aardgas en mazout, terwijl die op elektriciteit daalden. Het gaat om een graduele verhoging die in 2029 volledig doorgevoerd zal zijn. VRT NWS rekende uit dat een gemiddeld gezin met een verbruik van 17.000 kWh gas vanaf 2029 ongeveer 77 euro per jaar extra betaalt. Die heffingen zitten mee in je voorschot, samen met de nettarieven en de btw, zoals we tonen op onze pagina over de belastingen op je energiefactuur.
Beide bewegingen samen betekenen dat een voorschot dat vorig jaar correct was, dit jaar aan de lage kant staat. Hoe de prijzen zich verder kunnen ontwikkelen, volgen we op onze pagina met de verwachting voor de energieprijzen.
Hoe weet je of je voorschot te laag staat?
Je hebt daarvoor twee cijfers nodig: je werkelijke jaarverbruik in kilowattuur en het tarief dat in je huidige contract staat. Een vast bedrag noemen heeft hier geen zin, want een appartement met een verbruik van 8.000 kWh gas en een vrijstaande woning met 25.000 kWh hebben niets met elkaar te maken.
Waar vind je je jaarverbruik terug?
Op je laatste jaarafrekening. Dat is het document dat je één keer per jaar krijgt en dat je voorschotten vergelijkt met je echte verbruik. Zoek de lijn met je verbruik in kilowattuur voor gas en voor elektriciteit, en niet het bedrag in euro, want dat bedrag is met de tarieven van vorig jaar berekend. Welk cijfer waar staat, wijzen we aan op onze pagina over je energiefactuur lezen.
Heb je een digitale meter, dan zie je je verbruik van de afgelopen maanden ook in de klantenzone van je leverancier of via je netbeheerder. Vergelijk in dat geval dezelfde maanden van vorig jaar met elkaar, want september tegenover januari vergelijken zegt niets.
Hoe reken je je voorschot na, stap per stap?
Neem je jaarafrekening en je contract erbij, en volg deze vier stappen:
- vermenigvuldig je jaarverbruik in kilowattuur met de energieprijs per kilowattuur uit je contract;
- tel daar de vaste jaarlijkse abonnementskosten van je leverancier bij op;
- tel de nettarieven, de heffingen en 6 % btw erbij, die je op je vorige jaarafrekening per post terugvindt;
- deel het totaal door twaalf en vergelijk dat met het voorschot dat je vandaag betaalt.
Ligt je huidige voorschot meer dan tien procent onder je berekening, dan is bijstellen verdedigbaar. Ligt het erboven, dan betaal je je leverancier vandaag renteloos voor, en mag je het net laten verlagen.
Verhogen of net niet? Drie situaties
Wat zinvol is, hangt af van je contracttype. Dit is hoe de drie formules zich deze winter gedragen:
| Je contract | Wat er met je prijs gebeurt | Wat je met je voorschot doet |
|---|---|---|
| Vast, getekend voor de zomer | Je energieprijs blijft ongewijzigd tot je contract afloopt. De nettarieven en heffingen evolueren wel door. | Alleen bijstellen als je verbruik zelf veranderd is, bijvoorbeeld na een verhuis of een nieuwe bewoner. |
| Variabel | Je prijs volgt de gasbeurs met een vertraging van een maand tot een kwartaal. De stijging van deze zomer landt op je facturen van dit najaar. | Hier is bijstellen het meest zinvol. Reken je voorschot na met het tarief van je recentste factuur, niet met dat van vorig jaar. |
| Dynamisch | Je prijs volgt de markt per uur of per dag, dus je maandbedrag schommelt het sterkst. | Neem een marge boven je berekening, want een koude maand met hoge prijzen komt hier het hardst aan. |
Vast, getekend voor de zomer
- Wat er met je prijs gebeurt
- Je energieprijs blijft ongewijzigd tot je contract afloopt. De nettarieven en heffingen evolueren wel door.
- Wat je met je voorschot doet
- Alleen bijstellen als je verbruik zelf veranderd is, bijvoorbeeld na een verhuis of een nieuwe bewoner.
Variabel
- Wat er met je prijs gebeurt
- Je prijs volgt de gasbeurs met een vertraging van een maand tot een kwartaal. De stijging van deze zomer landt op je facturen van dit najaar.
- Wat je met je voorschot doet
- Hier is bijstellen het meest zinvol. Reken je voorschot na met het tarief van je recentste factuur, niet met dat van vorig jaar.
Dynamisch
- Wat er met je prijs gebeurt
- Je prijs volgt de markt per uur of per dag, dus je maandbedrag schommelt het sterkst.
- Wat je met je voorschot doet
- Neem een marge boven je berekening, want een koude maand met hoge prijzen komt hier het hardst aan.
Twijfel je tussen de formules zelf, dan is dat een andere vraag dan je voorschot. Onze keuzehulp vast of variabel energiecontract zet ze naast elkaar.
Wat raden experts nu aan?
Energieconsultant Dieter Jong gaf op 2 september 2026 aan VRT NWS een advies dat in twee richtingen uiteenvalt.
Wie in maart een vast contract afsloot, zit volgens hem goed en hoeft niets te doen. Zijn woorden: “dan moet je nu niks meer doen, want dan zit je goed”. Zit je variabel, dan raadt hij af om vandaag nog vast te klikken, omdat je aan de huidige prijzen structureel te veel zou betalen. Zijn advies daar: “Aan deze prijzen zou ik geen vast contract meer nemen”. Hij verwijst wie variabel zit naar de enige hefboom die dan overblijft, namelijk je gasverbruik zelf verlagen.
Dat advies gaat over je contract, niet over je voorschot. Je voorschot aanpassen verandert je prijs per kilowattuur namelijk niet, het verandert alleen wanneer je betaalt. Wie variabel zit en niet wil vastklikken, heeft er dus alle belang bij zijn voorschot wel realistisch te zetten. Concrete manieren om minder gas te verbruiken, staan op onze pagina over het gasverbruik van een gezin.
Hoe pas je je voorschot praktisch aan?
In de klantenzone van je leverancier, op de website of in de app. Zoek daar naar je voorschotbedrag of je maandbedrag, en geef het nieuwe bedrag in. Sommige leveranciers vragen je meterstand mee door te geven, wat de aanpassing meteen onderbouwt. De volledige procedure, met de gegevens die je nodig hebt en de marge die je best inbouwt, staat stap voor stap in onze handleiding over je voorschotbedrag aanpassen.
De wijziging geldt doorgaans vanaf je eerstvolgende voorschotfactuur, niet met terugwerkende kracht. Zit je dus al een paar maanden te laag, dan blijft dat verschil op je jaarafrekening staan. Lukt de aanpassing niet online, dan kan je je leverancier contacteren.
Een leverancier mag een verlaging weigeren wanneer je berekening niet aannemelijk is, bijvoorbeeld omdat je verbruikshistoriek iets anders laat zien. Een verhoging wordt in de praktijk altijd aanvaard. Vraag bij een weigering naar de motivering, en leg je eigen berekening met je verbruikscijfers ernaast.
Heb je recht op het sociaal tarief of een premie?
Wie een leefloon, een inkomensgarantie voor ouderen of bepaalde uitkeringen ontvangt, heeft recht op het sociaal tarief voor elektriciteit en aardgas. Dat tarief ligt merkelijk onder de commerciële prijzen en wordt in principe automatisch toegekend, wat niet betekent dat het altijd gebeurt. Wie ertoe behoort, doet er goed aan het na te kijken voor de winter begint. De voorwaarden en de bedragen staan op onze pagina over het sociaal tarief.
Kom je er niet voor in aanmerking maar krijg je je factuur moeilijk rond, dan is je leverancier verplicht een afbetalingsplan te bespreken voor hij verdere stappen zet. Het OCMW van je gemeente kan daarnaast tussenkomen in een energieschuld.
Bespaar op je energiefactuur (Gratis service)
Bel nu met een energieadviseur voor gratis en persoonlijk advies, of vergelijk zelf energiecontracten online. We helpen je nu!
