Waarom nu het moment is

Half september zitten we in het tussenseizoen. Overdag is het nog zacht, maar 's ochtends en 's avonds zakt de temperatuur binnen onder het comfortniveau. Dat is precies het moment waarop veel Belgische gezinnen hun installatie voor het eerst dit najaar laten draaien.

Die eerste start is meteen ook de beste test van het jaar. Een ketel die niet wil opstarten of een radiator die koud blijft, ontdek je nu nog in alle rust, met een technieker die nog beschikbaar is. In november zit die agenda vol en wacht je in een koud huis.

Er speelt nog iets anders. Bij die eerste opstart draaien vaak alle toestellen tegelijk op vol vermogen: de ketel of warmtepomp die een koud huis moet opwarmen, de elektrische bijverwarming die mee inschakelt, misschien nog een elektrische radiator in de badkamer. Dat is net het scenario dat een onnodig hoge piek in je capaciteitstarief veroorzaakt.

Check 1: radiatoren ontluchten

Lucht in je verwarmingscircuit is de meest voorkomende reden waarom een radiator bovenaan koud blijft terwijl hij onderaan warm aanvoelt. Die lucht verzamelt zich tijdens de zomerstilstand. Zolang ze erin zit, verwarmt je radiator maar gedeeltelijk, terwijl je ketel wel op volle kracht draait om het verschil goed te maken.

Ga zo te werk:

  • zet je verwarming eerst een half uur aan, zodat je voelt welke radiatoren niet volledig warm worden;
  • schakel de installatie daarna uit en laat het water afkoelen;
  • open het ontluchtingsventiel bovenaan de radiator met een ontluchtingssleutel en houd er een doekje onder;
  • sluit het ventiel zodra er water in plaats van lucht uit komt;
  • begin op het laagste verdiep en werk naar boven.

Controleer achteraf de waterdruk op de manometer van je ketel. Ontluchten laat de druk dalen, waardoor de bovenste radiatoren opnieuw niet meegaan. Bijvullen doe je met de vulkraan onder de ketel, tot de waarde die de fabrikant op het toestel vermeldt.

Check 2: is je ketelonderhoud nog geldig?

Periodiek onderhoud van je verwarmingsketel is in België wettelijk verplicht. De frequentie hangt af van je brandstof, want voor mazout gelden strengere termijnen dan voor aardgas, en de regels verschillen per gewest. Je verzekeraar kan het attest bovendien opvragen na een schadegeval.

Zoek dus het attest van je laatste onderhoud op en kijk naar de datum, niet naar je gevoel. Ben je eraan toe, boek dan nu. Een onderhoud vóór het stookseizoen echt begint is goedkoper en makkelijker in te plannen dan een interventie in volle winter. Een correct afgestelde ketel verbruikt ook minder voor hetzelfde comfort.

De volledige regels per gewest en per brandstof vind je op onze pagina over ketelonderhoud.

Check 3: vermijd een piek in je capaciteitstarief

Dit punt wordt het vaakst over het hoofd gezien. Sinds de invoering van het capaciteitstarief betaal je op je elektriciteitsfactuur niet alleen voor hoeveel je verbruikt, maar ook voor hoe hard je tegelijk verbruikt.

Het mechanisme werkt zo. Je digitale meter meet je afgenomen vermogen per kwartier. De hoogste piek die je over het jaar bereikt, bepaalt mee je nettarief: hoe hoger die piek, hoe hoger die kost. Eén ongelukkig kwartier volstaat dus om een factuurpost voor lange tijd omhoog te duwen, ook al is dat kwartier maar een fractie van je totale verbruik.

De eerste opstart van het stookseizoen is een risicomoment, omdat elektrische verwarmingstoestellen dan samen aanslaan. Wat je concreet doet:

  • zet niet alles tegelijk aan, maar laat je hoofdinstallatie eerst het huis opwarmen voor je een elektrische bijverwarming of badkamerradiator bijschakelt;
  • spreid je grote elektrische verbruikers: wasmachine, vaatwasser, oven, laadpaal en verwarming horen niet in hetzelfde kwartier;
  • gebruik de uitgestelde start van je toestellen om ze na elkaar te laten draaien in plaats van gelijktijdig.

Het tarief per kilowatt verschilt per gewest en wordt periodiek herzien. Raadpleeg fluvius.be voor het bedrag dat vandaag voor jouw netgebied geldt. Hoe je je eigen piekvermogen opvolgt, lees je op onze pagina over het vermogen van je elektriciteitsmeter.

Check 4: thermostaat correct instellen

Een thermostaat die je elke dag met de hand bijstelt, staat bijna altijd te hoog. Programmeer in plaats daarvan één keer een week- of dagschema dat bij je gezin past: een comforttemperatuur in de uren dat je thuis en wakker bent, een lagere temperatuur 's nachts en wanneer het huis leeg is.

Zet die comforttemperatuur meteen op de laagste waarde waarbij je je goed voelt en verhoog pas als het echt nodig is. Elke extra graad weegt rechtstreeks door op je verbruik. Hoeveel precies, dat leggen we uit in ons artikel over wat één graad extra kost.

Vergeet ook de thermostatische kranen op je radiatoren niet. Slaapkamers en weinig gebruikte ruimtes hoeven niet op dezelfde stand te staan als je woonkamer. Meer manieren om je verbruik te drukken zonder in te boeten aan comfort vind je in onze gids over goedkoop verwarmen.

Check 5: extra aandachtspunt voor warmtepompbezitters in het tussenseizoen

Een warmtepomp werkt anders dan een ketel, en het tussenseizoen is net haar beste periode: bij milde buitentemperaturen haalt ze haar hoogste rendement. Twee punten verdienen je aandacht.

Ten eerste werkt een warmtepomp het efficiëntst met een constante, lage aanvoertemperatuur. Grote nachtverlagingen zijn contraproductief: 's ochtends moet het toestel dan hard bijspringen om het verschil in te halen, en net dan schakelt de elektrische weerstand mee in. Werk liever met een kleine verlaging.

Ten tweede controleer je of die elektrische bijverwarming niet onnodig actief staat. Bij milde temperaturen heeft je warmtepomp haar reserveverwarming niet nodig. Staat ze toch ingeschakeld, dan verbruik je duurder en creëer je net de gelijktijdige belasting die je piek de hoogte in jaagt. Kijk het na in je regelaar of vraag het bij je volgende onderhoudsbeurt.

Maak van de gelegenheid gebruik om de buitenunit vrij te maken van bladeren en takken. Een geblokkeerde luchtstroom kost rendement.

Kort samengevat: checklist

  • Ontlucht je radiatoren en controleer daarna de waterdruk van je ketel.
  • Zoek het attest van je laatste ketelonderhoud en boek nu als het vervallen is.
  • Start je toestellen na elkaar op, niet tegelijk, om een piek in je capaciteitstarief te vermijden.
  • Programmeer één vast thermostaatschema in plaats van dagelijks bij te stellen.
  • Heb je een warmtepomp? Beperk de nachtverlaging en controleer of de elektrische bijverwarming uitstaat.

💡 Advies van Selectra

Je voorschotfactuur is berekend op je verbruik van vorig jaar en op de prijzen van toen. Verandert er iets, zoals een nieuwe installatie, een gezinslid erbij of een ander contract, dan klopt dat bedrag niet meer en betaal je het verschil in één keer bij je jaarafrekening.

Nu, aan de start van het stookseizoen, is het juiste moment om je voorschot te laten nakijken en indien nodig te laten aanpassen. Hoe dat werkt, lees je op onze pagina over de voorschotfactuur.