Wat mag je kotbaas apart aanrekenen?
Het Vlaams Woninghuurdecreet is op dat punt streng. Alle kosten en lasten zitten in principe in de huurprijs vervat. Op die regel bestaan slechts enkele uitzonderingen, en die mogen alleen apart gefactureerd worden als ze uitdrukkelijk in de studentenhuurovereenkomst staan.
Alleen het verbruik van water, energie en telecommunicatie mag afzonderlijk aangerekend worden, samen met de eventuele belasting op tweede verblijven. Staat er niets over in je contract, dan zijn die kosten inbegrepen en kan je kotbaas ze achteraf niet alsnog opvragen.
Die waarborg krijg je terug binnen de drie maanden na je vertrek. Een kotbaas die er een deel van inhoudt voor een openstaande energieafrekening, moet die afrekening ook kunnen voorleggen.
Forfait of voorschot: welk woord staat er in jouw contract?
Hier zit het verschil dat het meeste geld kost, en het scheelt één woord in je huurovereenkomst. Een forfait en een voorschot zien er bij het tekenen identiek uit, want je betaalt elke maand hetzelfde bedrag. Op het einde van het academiejaar lopen ze ver uiteen.
| Forfait | Voorschot | |
|---|---|---|
| Afrekening op het einde | Geen. Het bedrag is definitief, hoeveel je ook verbruikt hebt. | Verplicht, op basis van de werkelijke facturen en meterstanden. |
| Kan je geld terugkrijgen? | Nee, ook niet na een zachte winter. | Ja, als je minder verbruikte dan je vooruitbetaalde. |
| Kan je moeten bijbetalen? | Nee. | Ja, en dat is de klassieke verrassing in juni. |
| Bewijsstukken opvragen | Niet van toepassing. | Je mag de verantwoordingsstukken altijd inkijken. |
Spreekt je contract enkel over een vergoeding voor kosten, zonder het woord forfait, dan gaat het juridisch om een voorschot. Er moet dan sowieso afgerekend worden op basis van verantwoordingsstukken. Vraag die op, ook als je kotbaas ze niet spontaan bezorgt.
Een forfait geeft je zekerheid over je budget, en dat is de reden waarom steeds meer verhuurders ervoor kiezen. De keerzijde: een zuinige student subsidieert er zijn buren mee. Wie een forfait van € 120 per maand betaalt in een pand waar de verwarming centraal geregeld wordt, heeft geen enkele hefboom meer op de eigen rekening.
Wat zit er in die € 89 per maand?
Steunpunt Wonen vroeg studenten naar hun maandelijkse nutskosten en kwam uit op een gemiddelde van € 89, met een mediaan van € 75. De onderzoekers tekenen daar zelf bij aan dat het cijfer maar voor de helft van de kotstudenten beschikbaar is. De andere helft kent het bedrag niet.
De studie splitst die € 89 niet uit. Onderstaande raming doet dat wel, zodat je kan inschatten of jouw forfait redelijk is. Verwarming weegt in bijna elk kot het zwaarst, en dat is meteen de post waar de verschillen tussen panden het grootst zijn.
| Post | Orde van grootte |
|---|---|
| Verwarming, jouw aandeel | € 30 tot € 50 |
| Warm water | € 15 tot € 25 |
| Elektriciteit op de kamer | € 10 tot € 15 |
| Internet, gedeeld | € 8 tot € 12 |
| Water | € 8 tot € 12 |
| Samen | € 71 tot € 114 |
Ligt jouw forfait boven € 120 per maand voor een gewone kamer, dan is de vraag naar de berekening gerechtvaardigd. Een verhuurder is bij een forfait niet verplicht die berekening te delen, al zegt een weigering vaak genoeg.
Heb je als student recht op het sociaal tarief?
In de meeste gevallen niet, en de reden is technisch. Het sociaal tarief hangt vast aan een leveringscontract op jouw naam. Zit je op kot met een forfait of een voorschot, dan staat de meter op naam van je kotbaas en is er voor jou geen contract om het tarief op toe te passen.
Er is één situatie waarin het wel speelt: je huurt een studio met een eigen aansluiting en een eigen contract, en je behoort tot een rechthebbende categorie. Dat is bijvoorbeeld zo wanneer je een leefloon van het OCMW ontvangt, of een tegemoetkoming van de Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid.
De toekenning verloopt in dat geval automatisch, via een gegevensuitwisseling tussen de overheidsdiensten en je energieleverancier. Je hoeft er zelf geen aanvraag voor in te dienen. Krijg je het niet en denk je er wel recht op te hebben, contacteer dan je leverancier of het OCMW van je studentenstad.
Wat controleer je voor je tekent?
Van de kotstudenten die hun kost heel moeilijk kunnen betalen, geeft 55 % aan dat de rekening veel hoger uitvalt dan voorzien. Bij wie geen betaalmoeilijkheden heeft, ligt dat aandeel onder de tien procent. Het verschil zit zelden in het verbruik, wel in wat er bij het tekenen niet gevraagd is.
- Staat er letterlijk forfait of voorschot in je contract, en voor welke posten precies;
- welk bedrag per maand, en of dat bedrag tijdens het contract kan wijzigen;
- of er een tussenmeter op je kamer hangt, en wie die uitleest;
- hoe de verwarming geregeld wordt, centraal door de kotbaas of per kamer;
- wanneer de afrekening volgt bij een voorschot, en welke stukken je dan krijgt;
- het bedrag van de waarborg, dat maximaal twee maanden huur mag bedragen.
Hangt er een tussenmeter, noteer dan de stand op de dag dat je intrekt en fotografeer hem. Dat kost je één minuut, en het is het enige bewijs dat je in juni nog hebt.
Huur je een studio met een eigen aansluiting, dan kies je wel zelf je leverancier. Onze artikels over veranderen van energiecontract en besparen zonder minder te verbruiken zetten op een rij wat dat oplevert.
Veelgestelde vragen
Wat onze adviseurs het vaakst horen over energie op kot.
Niet tijdens een lopend contract. Bij een nieuwe huurovereenkomst mag het forfait wel aangepast worden, ook boven de index, want het forfait valt niet onder de indexatieregel die voor de huurprijs geldt. Vergelijk het forfait van je nieuwe contract dus met dat van vorig jaar.
Vraag ze schriftelijk op, samen met de verantwoordingsstukken. Een voorschot moet afgerekend worden op basis van de werkelijke kosten. Blijft je verhuurder in gebreke, dan kan je terecht bij de dienst studentenvoorzieningen van je instelling of bij de Huurdersbond.
Het gemeten gemiddelde ligt op € 89 per maand voor internet, elektriciteit, verwarming en water samen, met een mediaan van € 75. Boven € 120 voor een klassieke kamer loont het om naar de berekening te vragen.
Nee. Alleen water, energie, telecommunicatie en de belasting op tweede verblijven mogen los van de huurprijs gefactureerd worden, en dan nog enkel als het uitdrukkelijk in de studentenhuurovereenkomst staat. Al de rest hoort in de huurprijs te zitten.
Alleen als je kot een eigen aansluiting en een eigen meter heeft, wat meestal het geval is bij een studio. Bij een kamer in een gedeeld pand staat de aansluiting op naam van de eigenaar en heb je die keuze niet.
