Door
Hoe scheef staat de verhouding tussen stroom en gas?
Een gemiddeld Vlaams gezin betaalt in augustus 2026 tussen € 0,2304 en € 0,2802 per kilowattuur elektriciteit, alles inbegrepen. Voor aardgas ligt dat bedrag rond € 0,07 per kilowattuur: een gezin met een verbruik van 17.000 kWh betaalt bij het scherpste contract ongeveer € 1.265 per jaar. Dezelfde eenheid energie kost dus drie tot vier keer meer wanneer ze via het stopcontact binnenkomt in plaats van via de gasleiding.
Die verhouding is geen natuurwet. In Frankrijk kost een kilowattuur stroom ongeveer € 0,2016 en in Nederland € 0,2695, terwijl het Belgische gemiddelde over alle contracten en gewesten heen op € 0,3480 uitkomt. Alleen Duitsland zit met € 0,3951 hoger. De verschillen tussen die landen zitten nauwelijks in de energieprijs zelf, want die komt van dezelfde Europese groothandelsmarkt.
| Land | Prijs per kWh | Verschil met België |
|---|---|---|
| Duitsland | € 0,3951 | + 14% |
| België | € 0,3480 | referentie |
| Nederland | € 0,2695 | − 23% |
| Frankrijk | € 0,2016 | − 42% |
Het verschil zit in wat er bovenop die energie komt. Hoe die opbouw er in ons land uitziet, ontleden we post per post op onze pagina over de prijs van een kilowattuur in België.
Bespaar op je energiefactuur (Gratis service)
Laat je gratis terugbellen door een energieadviseur of vergelijk zelf energietarieven met onze energievergelijker.
Waarom wordt stroom zwaarder belast dan gas?
De historische keuze om openbare-dienstverplichtingen op de elektriciteitsfactuur te zetten, sleept vandaag nog altijd door. Steun voor groenestroomcertificaten, warmte-krachtkoppeling, gratis kilowattuur en sociale maatregelen werd decennialang via de stroomfactuur gefinancierd, terwijl de gasfactuur die last nooit droeg. Daar komt bij dat het elektriciteitsnet duurder is om uit te bouwen en te onderhouden dan het gasnet.
Het resultaat: op je stroomfactuur is bijna twee derde van het bedrag geen energie, tegenover ongeveer 40% op je gasfactuur. De CREG komt tot dezelfde vaststelling: de heffingen alleen al zijn goed voor 29,26% van een elektriciteitsfactuur, tegenover 15,60% van een gasfactuur.
Wie de evolutie van dat commerciële deel wil opvolgen, vindt de actuele cijfers op onze pagina's over de elektriciteitsprijs en over de gasprijs.
Waarom remt die verhouding de elektrificatie af?
Een warmtepomp haalt drie tot vijf keer meer warmte uit het net dan de stroom die ze verbruikt. Dat rendement heet de SCOP, en het is precies dat cijfer dat de prijsverhouding tussen stroom en gas moet goedmaken. Kost stroom vier keer meer dan gas, dan moet je warmtepomp ook vier keer efficiënter zijn dan je gasketel om alleen al break-even te draaien.
Tegenover een investering van al snel € 10.000 tot € 15.000 is een besparing van € 300 per jaar een terugverdientijd van dertig jaar of meer, premies buiten beschouwing gelaten. Precies daar wringt het: de technologie werkt, de rekening niet. Voor bedrijven met hogetemperatuurprocessen in glas, keramiek, staal of chemie speelt dezelfde logica, met dat verschil dat er voor hen vaak nog geen elektrisch alternatief bestaat.
Bij de wagen sluit de rekening wél. Een elektrische auto verbruikt ongeveer 16 kWh per 100 km, wat aan het thuistarief neerkomt op ongeveer € 4 per 100 km. Een benzinewagen die 6,5 liter per 100 km drinkt, kost aan de officiële maximumprijs van € 1,866 per liter zo'n € 12 voor dezelfde afstand. De rem op de elektrificatie zit dus vooral bij verwarming en industrie, niet bij mobiliteit.
Overweeg je toch de overstap naar een elektrisch systeem, bekijk dan eerst welke verwarmingstechnieken bij je woning passen en welke premies je investering verkleinen.
Wat is er al beslist, en wat nog niet?
De oplossing waar economen, netbeheerders en milieuorganisaties het over eens zijn, heet een taxshift: verschuif een deel van de heffingen van de stroomfactuur naar de gas- en stookoliefactuur. Op papier is die beweging in ons land al begonnen. Ze gaat alleen traag en ze verschilt sterk per bestuursniveau.
| Niveau | Wat is beslist | Effect voor een standaardgezin |
|---|---|---|
| Federaal sinds 1 augustus 2026 |
Accijnzen op aardgas en stookolie omhoog, accijns op elektriciteit omlaag, in stappen tot 2029. | Gas ongeveer € 18 duurder, stroom ongeveer € 13 goedkoper: netto zo'n € 5 erbij. |
| Vlaanderen vanaf januari 2028 |
Ongeveer € 317 miljoen aan heffingen verschuift van stroom naar gas en mazout, en nog eens € 173 miljoen verdwijnt volledig van de stroomfactuur. | Ongeveer € 80 minder stroom en € 80 meer gas per jaar; wie op mazout stookt betaalt zo'n € 56 meer. |
| Wallonië en Brussel | Geen verschuiving van vergelijkbare omvang aangekondigd; de gewestelijke heffingen blijven voorlopig ongewijzigd. | Geen effect gepland |
De federale stap kreeg meteen kritiek, want de stijging op gas is groter dan de daling op stroom. Het gaat dus eerder om een belastingverhoging dan om een zuivere verschuiving. De details van die eerste stap staan in ons artikel over de nieuwe accijnzen van 1 augustus, en de achtergrond bij de hele hervorming lees je in wat de taxshift betekent voor je energiefactuur.
De Vlaamse operatie schuift een pak meer geld op, al start ze pas in 2028 en werd ze al een jaar uitgesteld omdat Europa zijn ETS2-systeem voor fossiele brandstoffen later invoert. Volgens de berekening van VRT NWS gaat ongeveer 30% van de Vlaamse gezinnen er netto op achteruit, terwijl energie-intensieve industrie met processen boven 1.000 °C buiten schot blijft. Wat er verder in dat plan zit, zetten we op een rij in ons stuk over het Vlaamse klimaatplan.
Op 7 september 2026 gaf de Vlaamse Nutsregulator, de vroegere VREG, zijn advies ADV-2026-06 over de ontwerpwetgeving die de Vlaamse verschuiving in 2028 moet invoeren. De regulator staat achter het idee om de lasten op de elektriciteitsfactuur te verlichten: elektriciteit is volgens hem de energiedrager van de toekomst, en dus is het logisch om elektrische, koolstofarme vormen van verwarming financieel aantrekkelijker te maken. Wel formuleert hij een aantal belangrijke bezorgdheden bij de concrete uitwerking van het voorstel.
Voor wie nu een verwarmingskeuze maakt, verandert dat voorlopig niets. Het gaat om ontwerpwetgeving, de invoering staat ten vroegste op 2028, en het advies zelf publiceert geen nieuwe bedragen: de cijfers in de tabel hierboven blijven de raming van het Vlaamse plan. Wie de overstap naar een warmtepomp overweegt, rekent dus best met de tarieven en premies van vandaag, niet met een aangekondigde verschuiving. Wat Vlaanderen daarrond al wél beslist heeft, staat in ons artikel over het Actieplan Warmtepompen 2030.
Wat kan je vandaag zelf doen?
Op de heffingen en de nettarieven heb je geen enkele greep, want die zijn bij elke leverancier identiek. Op het energiedeel van je factuur heb je die wel, en dat blijft het grootste blok van je stroomrekening. Deze vier hefbomen wegen vandaag zwaarder door dan het wachten op 2028.
Gezinnen met het sociaal tarief volgen een aparte logica: hun prijs wordt driemaandelijks vastgelegd en staat los van de commerciële tarieven.
Veelgestelde vragen over elektrificatie en de taxshift
De vragen die onze adviseurs het vaakst krijgen over de prijsverhouding tussen stroom en gas.
Waarom is elektriciteit in België duurder dan in Nederland en Frankrijk?
Het verschil zit niet in de energie zelf, want die komt van dezelfde Europese groothandelsmarkt. Op een Belgische stroomfactuur is ongeveer 63% van het bedrag netkosten, heffingen en btw. Ons land financiert historisch veel steunmaatregelen, zoals groenestroomcertificaten en warmte-krachtkoppeling, via de elektriciteitsfactuur en niet via de gasfactuur of de algemene begroting.
Wat is een taxshift op je energiefactuur precies?
Het is een verschuiving van heffingen van de ene energiedrager naar de andere, zonder dat de overheid netto meer of minder int. Concreet gaan er kosten af van je stroomfactuur en komen er kosten bij op je gas- en stookoliefactuur. De bedoeling is dat elektrisch verwarmen en elektrisch rijden financieel logisch worden, zonder dat er een nieuwe belasting bijkomt.
Loont een warmtepomp vandaag al in België?
Dat hangt volledig af van je woning. Bij een SCOP van 4 of hoger bespaar je ongeveer € 300 per jaar tegenover een gasketel, bij een SCOP van 3 verlies je in de huidige prijsverhouding zelfs geld. Goede isolatie, vloerverwarming of lagetemperatuurradiatoren en eigen zonnestroom zijn dus geen extraatjes: ze bepalen of de investering rendeert.
Wanneer wordt mijn stroomfactuur echt goedkoper?
De federale accijnzen op elektriciteit dalen sinds 1 augustus 2026 in stappen tot 2029, goed voor ongeveer € 13 per jaar in deze eerste fase. De grote correctie komt in Vlaanderen pas in januari 2028, met ongeveer € 80 minder per jaar op je stroomfactuur en evenveel meer op je gasfactuur. In Wallonië en Brussel is voorlopig geen verschuiving van die omvang aangekondigd.
Word ik er slechter van als ik op gas verwarm?
Op korte termijn wel, want de accijnzen op aardgas stijgen jaarlijks terwijl die op stroom dalen. Voor een gemiddeld gezin gaat het in deze eerste fase om ongeveer € 5 netto per jaar, dus de impact blijft voorlopig klein. Naarmate de verschuiving richting 2029 en 2030 vordert, wordt het verschil groter, en dan weegt de keuze van je verwarmingssysteem zwaarder door.
